داستان نفرین گنجشک ها یا قحطی بزرگ در چین

داستان نفرین گنجشک ها یا قحطی بزرگ چین، یکی از داستانهای واقعی و تلخ از تصمیمات مرگبار مدیریتی است. در سال 1958 حکومت چین راه حل بسیار عجیبی برای جلوگیری از قحطی ابداع کرد. آنها حساب کرده بودند که هر گنجشک در طول یک سال در حدود چهار و نیم کیلو غله و بذر می خورد. به این ترتیب می توان با کشتن گنجشک ها، در هر سال میلیون ها تن گندم و برنج اضافی پس انداز کرد! دولت برنامه ایی برای از بین بردن چهار آفت را به راه انداخت که طبق آن، پشه ها، مگس ها، موش ها و گنجشک ها باید از بین برده می شدند!
بدون دخالت دولت، مردم سه مورد اول را خودشان از بین می بردند و تنها گنجشک ها باقی می ماندند. در واقع هدف اصلی هم همان گنجشک ها بودند، اما دولت خواست تا با به میان کشیدن سه مورد دیگر، مردم را از این موضوع عصبانی و ناراحت نکند. آنها که گمان می کردند با این کار از چین، یک بهشت بدون مزاحم می سازند، ابتدا برای تشویق مردم به این کار، دولت به کسانی که بندی بلند از گنجشک های مرده را تحویل می دادند، جایزه نقدی می داد.
این موضوع باعث شد تا مردم در کل روز به دنبال شکار پرندگان باشند. بسیاری از مردم حتی کار خود را برای چند روز تعطیل می کردند تا بتوانند با جمع آوری پرنده های بیشتر، از جایزه دولتی بهتری برخوردار شوند. حتی در مدارس، ساعتی برای آموزش شلیک به پرندگان با تفنگ های ساچمه ای و تیر و کمان، اختصاص داده شده بود.
اولین گروهی که از این ماجرا استقبال کردند، بچه ها بودند. آنها از صبح تا شب با تیر و کمان به دنبال شکار گنجشک ها بودند. بعد از آن، مردم در تمام روز با وسایل مختلفی مانند طبل یا قاشق و بشقاب سر و صدا ایجاد می کردند تا گنجشک ها نتوانند روی زمین بنشینند و آن قدر در هوا پرواز کنند تا دست آخر از گرسنگی بمیرند. لانه های آنها ویران شد و تخم هاشان شکسته و جوجه هاشان کشته می شدند تا به طور کلی نسل شان منقرض شود!

یک متن کوتاه پندآموز به انتخاب سامانه برای شما

از کنار مقبره ای می گذشتم که روی آن نوشته شده بود: اینجا آرامگاه مردی راستگو و سیاستمداری بزرگ است!
این اولین باری بود که می دیدم دو نفر را در یک قبر دفن کرده اند! [چرچیل]

به این ترتیب به غیر از گنجشک ها، بسیاری از پرندگان بومی منطقه نیز از بین رفته و به دست مردم کشته شدند. در آن زمان، دو روز متوالی از صبح تا شب طبل های بزرگی نواخته می شد. گنجشک ها که از این صدا می ترسیدند در آسمان بی هدف به این طرف و آن طرف پرواز می کردند تا این که تعداد بسیاری از آنها جان خود را از دست داده و به زمین می افتادند. مردم با بیل های بزرگ به خیابان ها رفته و اجساد پرندگان را جمع آوری می کردند.
یکی از محققان مخالف این طرح که شاهد مرگ پرندگان بود گفت: اگر این پرندگان کالبد شکافی می شدند مشخص می شد که بیشتر آنها بر اثر خستگی از پرواز و ترس ناگهانی جان خود را از دست داده اند.
طبق گزارش گاردین به طور کلی در این مدت، جسد یک میلیارد گنجشک و یک و نیم میلیون موش از سطح کشور جمع آوری شد. در سال ۱۹۵۸ جمعیت گنجشک ها به طرز چشمگیری کاهش یافت، اما به همان میزان در سال بعد، برداشت برنج، در کشور هم به شدت کم شد.
در سال ۱۹۶۰ با کم شدن برداشت برنج، دولت متوجه شد که حشرات موذی و به خصوص ملخ ها که قبلا توسط گنجشک ها و پرندگان خورده می شدند به شدت افزایش یافته و حالا آنها بلای جان شان شده اند.
محققان، بررسی در این باره را آغاز کردند. آنها با کالبد شکافی تعداد زیادی از پرندگان متوجه شدند که ۷۵ درصد غذای این موجودات حشرات بوده است نه محصولات و دانه های کشاورزی!
در این زمان دولت اطلاعیه ای صادر کرد که طبق آن دیگر هیچ کس حق کشتن گنجشک ها را نداشت و به جای آن، ساس ها به سه مورد اول اضافه شدند. اما دیگر خیلی دیر شده بود! دیگر پرنده ای برای مقابله با حشرات وجود نداشت. دسته های بسیار بزرگ ملخ ها به مزارع حمله می کردند و خسارت های جبران ناپذیری به محصولات وارد می کردند. از بین رفتن مزارع و محصولات، باعث قحطی بزرگ چین و مرگ بیش از 40 میلیون نفر از مردم شد و همین امر باعث شد تا خرافات زیادی در سراسر چین منتشر شود. خیلی از مردم معتقد بودند که این قحطی و مرگ و میر بر اثر نفرین پرنده ها بوده است.
مردم دیگر غذایی برای خوردن نداشتند. آنها برای فرار از گرسنگی، برگ و حتی پوسته درختان را می خوردند. بسیاری از افراد به خوردن دانه های نارس کتان روی آوردند که بر اثر آن به طرز وحشتناکی جان خود را از دست دادند.
تلاش دولت بی فایده بود. عده زیادی از مردم جان خود را از دست داده بودند و بسیاری از آنها هم به خاطر قحطی و هم به خاطر از دست دادن عزیزان شان عصبانی بودند. به همین خاطر بود که دولت تصمیم جدیدی گرفت. آنها که به اهمیت وجود گنجشک ها و پرندگان پی برده بودند، 200 هزار گنجشک و گونه های مختلف پرندگان را از روسیه به چین وارد کردند.
هم اکنون جمعیت گنجشک ها در چین بسیار زیاد است و مردم دیگر به جای شکار آنها، با دست خود برای پرندگان در مزارع و کنار خانه های خود لانه درست می کنند.

داستان نفرین گنجشکها به ما نکات زیادی می آموزد. جمع آوری داده ها و تحقیقات درست و تصمیم گیری بر پایه داده های صحیح و اطمینان از صحت اطلاعات، در مدیریت یک اصل است. اولین پایه تصمیم گیری، اطلاعات درست است. تصمیم برای این قتل عام بزرگ، اساساً بر پایه داده های اشتباه گرفته شده بود، که این فاجعه عظیم را به وجود آورد.