داستان و ریشه ضرب المثل پنبه کسی را زدن و پهلوان پنبه

گاهی ظاهر فردی گول زننده است ولی درون او تو خالی است و چیزی در چنته ندارد و به اصطلاح قدیمی ها پهلوان پنبه است. «پهلوان پنبه» یک اصطلاح در زبان فارسی است که برای توصیف افراد یا گروه هایی به کار می رود که تنها در ظاهر قدرتمند یا شجاع به نظر می رسند، اما در عمل توانایی واقعی و قدرت کافی ندارند و با ظاهرسازی خود را قدرتمند نشان می دهند.*
اصطلاح و ضرب المثل «پنبه کسی را زدن» کنایه از این است که رازها و اسرار آن فرد را فاش و برملا کردند و مردم فهمانیدند که او پهلوان توخالی است و چیزی در چنته ندارد و آن طوری که واقعیت او بود، شناسانیده و رسوا گردیده است. (نه آن چنان که ظاهراً نشان می داد)

اما داستان:
یکی از مراسم جالب که در بعضی اعیاد و جشن ها همراه سایر برنامه ها اجرا می شد، این بود که دلقکی؛ معمولا لاغر؛ لباس مضحک و مسخره ایی می پوشید که داخل و لابلای آن لباس، پر از پنبه بود به طوریکه دلقک را به صورت پهلوانی هیکلی نشان می داد.

یک متن کوتاه پندآموز به انتخاب سامانه برای شما

جمله «ممکن است حق با دیگری باشد» را همیشه در نظر آورید و بپذیرید که حقیقت همیشه فراتر از درک فعلی شماست

این پهلوان نامدار(!) یا به اصطلاح پهلوان پنبه؛ با این شکل و شمایل خنده دار، همراه با یک نفر حلاج که کمان یا چوب حلاجی بر دست داشت؛ در مقابل تماشاچیان به پایکوبی می پرداخت و حلاج در همان حال، کم کم پنبه های لباس پهلوان پنبه را با زدن کمان یا چوب حلاجی می ریخت و این عمل را تا زمانی ادامه می داد که تمام پنبه های تن او بر باد می رفت و چهره واقعی و اندام نحیف و مردنی و استخوانیش ظاهر و آشکار می گردید.
در واقع پهلوان پنبه از آیین پهلوانی چیزی نمی دانست و از علایم پهلوانی هم جز پنبه های گلوله شده که او را به صورت یک پهلوان با سینه های برجسته و بازوان ستبر نشان می داد؛ نشانی دیگر نداشت. لذا چون پنبه اش را می زدند دیگر چیزی از او باقی نمی ماند تا اظهار وجود کند. به ناچار در مقابل شلیک خندۀ تماشاچیان از صحنه خارج می شد و بعد از آن بود که نوبت به پهلوانان واقعی برای اجرای نمایش می رسید.
------------
پی نوشت:
*برخی گفته اند که پهلوان پنبه، نام یکی از پهلوانان مشهور و محبوب فرهنگ مردمی ایران بود که در دوران قاجار در یکی روستاهای استان خراسان زندگی می کرده است. وی به خاطر قدرت بی نظیر و استعداد ورزشی اش در دوران خود مشهور بوده است.