محتسب در بازار است، داستانی از بهلول

پاسبان در بازار است
گویند روزی هارون الرشید بهلول را به سمت نماینده خود به بازار بغداد فرستاد و به او گفت: اگر دیدی کاسبی در امر خرید و فروش اجحاف می کند، همان جا عدالت را اجرا کن و خطاکار را به کیفر برسان. بهلول یک دست لباس مخصوص پاسبانان پوشید و به بازار رفت.

پیرمرد هیزم فروشی دید که هیزمهایش را برای فروش جلویش گذاشته. جوانی سر رسید و یک تکه از هیزم ها را قاپید و دور شد. بهلول خواست داد بزند که بگیریدش که جوان با سر به زمین افتاد و تراشه ای از چوب به بدنش فرو رفت و خون بیرون جهید.
بهلول با خود گفت: حقش بود.

یک متن کوتاه پندآموز به انتخاب سامانه برای شما

آدمی اگر فقط بخواهد خوشبخت باشد به زودی موفق می گردد، ولی مشکل اینجاست که او می خواهد خوشبخت تر از دیگران باشد، زیرا او دیگران را خوشبخت تر از آنچه هستند، تصور می کند.

راه افتاد که برود، بقالی را دید که ماست وزن می کند و با نوک انگشت، کفه ترازو را فشار می دهد تا ماست کمتری بفروشد. بهلول خواست چیزی بگوید ناگهان الاغی رسید و سر به تغار ماست بقال کرد. بقال خواست الاغ را دور کند، تنه الاغ، تغار ماست را برگرداند و ماست ها ریخت و تغار شکست.
بهلول با خود گفت: حقش بود.

بعد جلوتر رفت. مرد بزاز مشغول زرع کردن پارچه بود و حین زرع کردن با انگشت نیم گز را فشار می داد و با این کار مقداری از پارچه را به نفع خود نگه می داشت. جلو رفت تا مجازاتش کند ولی با کمال تعجب دید موشی پرید داخل دخل بزاز و یک سکه به دهان گرفت و بدون اینکه پارچه فروش متوجه شود به ته دکان رفت.

بهلول دیگر جلوتر نرفت و پیش هارون برگشت و گفت: محتسب (پاسبان، داروغه) در بازار است و احتیاجی به من و دیگری نیست!